niedziela, 15 lutego 2026

Uniwersytet Ludowy w Woli Sękowej...La Universidad Popular en Wola Sekowa

 


        To był dzień bardzo intensywny, już było blisko zmierzchu i Wola Sękowa niedaleko a w niej  znajduje się Uniwersytet Ludowy,  został do Woli przeniesiony ze Wzdowa, gdzie funkcjonował   w czasach kiedy mój tata prowadził taka samą instutucję w Większycach na Opolszczyźnie.  

Idea uniwersytetów ludowych powstała w Danii w połowie XIX wieku, ich twórcą był Nikolai Frederik Severin Grundtvig....pierwsze placówki o podobnym  charakterze zaczęły powstawać w Polsce po 1900..a w 1921 roku po raz pierwszy w Dalkach pod Poznaniem   pojawiła się placówka  nosząca tę nazwę... Uniwersytet Ludowy.


  https://ksow.pl/aktualnosc/ul    można przeczyrać...

Podstawą tak zwanych „szkół dla , ludu” było przekonanie o ich „wolności”. Cóż to oznaczało? Idea Grundtviga zakładała, że każdy człowiek zgłaszający się na uniwersytet robi to z własnej, nieprzymuszonej woli, kierując się przede wszystkim ciekawością świata połączoną z pragnieniem odebrania „nauki dla życia”. Szkoły starały się odchodzić od autorytarnego podejścia w relacji uczeń-nauczyciel. W połączeniu ze wspólnym mieszkaniem w internacie i brakiem dyplomów oraz ocen pozwalało realizować ich nadrzędny cel – pomoc ludziom pragnącym uznania jako aktywni i zaangażowani członkowie społeczeństwa, zapewnienie im środków do wprowadzania oddolnych zmian politycznych oraz tworzenie miejsca spotkań ponad granicami społecznymi.

Obecnie w Polsce funkcjonuje  7   uniwersytetów ludowych.


A ja pisałam  w  https://i-tu-i-tam.blogspot.com/2011/09/wiekszyce-kolejna-wizytawiekszyce-una.html

"Zamek,  teraz zwany pałacem , stoi, odrestaurowany z pietyzmem, mieści się w nim restauracja, ale ciągle nie koniec robót...

Po wojnie, w tym miejscu, mój tata zorganizował Uniwersytet Ludowy, bardzo wierzył z ich ideę, w potrzebę kształcenia młodzieży  wiejskiej podnosząc jej poziom wiadomości ogónych  i zawodowych.     Idea  uniwersytetów ludowych   powstała w połowie 19 wieku w krajach  skandynawskich szybko rozpowszechniła się i w Polsce,  pierwszy taki ośrodek powstał  w 1900 roku.  Po drugiej wojnie światowej reaktywowano ich działalność ale w 1949 zlikwidowano je , np. w Wiekszycach funkcjonował w tym czasie Dom Dziecka, po 1956 przywrócono ich działalność.
Moj tata bardzo sie oddał tej idei, moja mama wiernie mu towarzyszyła.
To był ich świat, to było ich życie. I tak przez ponad 30 lat."

Obrazki z Woli Sękowej...
już przy wjeżdzie do wioski zwraca uwagę niezwykła postać, rzeźba  wykonana przez kursanta uniwersytetu, tutejszy  uniwersytet ma na celu  kształcenie w przeróżnych dziedzinach  rzemiosła artystycznego.


Fue un día muy intenso, tarde,   llegaba el atardecer,  pero por el camino se nos ´presentó   Wola Sekowa y en ella La Universidad Popular, una institución educativa que fue trasladada aqui desde Wzdow, del cual se hablaba mucho en mi casa, porque mi papa en Wiekszyce.dirigía una escuela parecida  y todos centros de estas catacterísticas manteníam estrecha relación.
Escuelas de este aspecto fueron creados en Dinamarca en la mitada de siglo XIX por  el danés Nikolai Frederik Severin Grundtvigm primeras instituciones de ese catacter aparecieron en Polonia  al iniciarse el siglo XX.

He escrito sobre la universidad de Wiekszyce aqui
https://i-tu-i-tam.blogspot.com/2011/09/wiekszyce-kolejna-wizytawiekszyce-una.html


"Estuve alli de nuevo.

El castillo llamado ahora palacio, esta restaurado con minuciocidad, con detalle, en la parte baja han organizado un lujoso restaurante, pero los trabajos de la renovación siguen....
Despues de la Segunda Guerra Mundial, en este lugar, mi papá instaló La Universidad Popular, fue entusiasta de su idea, ha creido en la necesidad de elevar la educación de la juventud campesina, en el campo de conocimientos generales y profesionales.
La idea de las universidades populares nació en la mitad de siglo 19 en los paises escandinavos, rápidamente se propagó y en Polonia primer centro de este tipo fue creado en el año  1900. Despues de la guerra estas escuelas fueron reactivados por el gobierno  pero en 1949 se cerraron sus sedes y en Wiekszyce se ha creado un orfanato. Despues del año 1956, volvieron a iniciar sus actividades.
Mi Papá estaba totalmente entregado a su idea, mi  Mama fielmente lo acompaño.
Este fue su mundo, su vida. Y así por más de 30 años.
Mi padre muy trágicamente vivió el pase a la jubilación. Se mudó a Opole y el castillo  se sumergió  lentamente en olvido y abandono...han cerrado su actividad.
El parque,  con unos ejemplares únicos y muy viejos de arboles, desaparecía en descuido, el lago se llenó de barro.

Finalmente  fue comprado por una empresa privada ...."

Ahora visité la universidad de Wola Sekowa y esas son las imágenes de este , extraordinario sitio.
A la entrada al pequeño pueblo soprenden esculturas hechas por los paricipantes de los cursos de este centro educatuivo, el cual  se especializa en artes plásticas...




     Artenka,  która już tutaj była nie po raz pierwszy zauważyła tę nową rzeźbę, bardzo  wymowną postać Wędrowca, przy której oczywiście  trzeba było się zatrzymać.

Una bonita y muy expresiva escultura Del Caminante de autoría de algúno de los alumnos de la universidad.




Dotarłyśmy do siedziby uniwersytetu, to budynek dawnej, przedwojennej szkoły. Ładnie odremontowany, sprawia miłe wrażenie, mimo zaproszenia  nie weszłyśmy do wnętrza, szkoda,  ale byłyśmy już porządnie zmęczone, teraz żałuję/. trzeba będzie kiedyś tam wrócić i trochę pobyć...

Tutaj się rzeźbi, maluje, haftuje,  lepi garnki, tka ,wyplata  wiklinę, organizuje plenery, zaprasza na warsztaty...

Esa es la sede del centro... antes de la segunda guerra mundial aqui funcionaba la escuela primaria, hoy restaurada causa una agradable impresión, paseamos por sus jardines repletos de obras de sus alumnos.
Aqui se esculpe, pinta, teje, borda, hace cerámica, se organiza exposiciones, invita a los talleres....




Przespacerowałyśmy się po otaczającym go ogrodzie, bogatym w prace  kursantów.
Recorrimos sus jardines






i jest deskal Andrejkowa!
y me alegré al ver  un  mural  mas de mi artista preferido Andrejkow



Duże wrażenie zrobił na mnie Exodos, to wspólne dzieło artystów  polskich, ukraińskich i niemieckich prowadzinych przez  Piotra Worońca, absolwenta wzdowskiego Uniwersytetu Ludowego, dzisiaj cenionego artysty.

De todos objetos expuestos en el jardín,  este, titulado Exodus,  me impresionó mas, es una obra de varios artistas : polacos, ucranianos, alemanes, dirigidos por reconocido  escultor Piotr Woroniec, exalumno de la institución.







Opuściłyśmy uniwersytet a Artenka wybrała drogę taką by jeszcze  natknąc się na prace słuchaczy, które urokliwie rozsiano  po wsi..

Ta krówka w snieżnym otoczeniu  jest   czarno-biała ale kiedy pole zmieni barwy ona też  zmieni swą maść.

Salimos de este  maravilloso sitio sin dejar dar  las vueltas por otros stios del pueblo, donde estan esparcidos  trabajos de los alumnos de la escuela.
Esa vaca cambia de color  cuando cambian  las estaciones de año, con  la nieve  su piel es blanca y negra.


Strach na wróble,  który  wróblom jest niestraszny. 
El espantapajaro no espanta





Fajna rodzina  ptaszorów 
Una curiosa familia de los pajaracos.


 
Tyle  miłych wrażeń a na koniec jeszcze ten świat  spowity w różach ...
Finalmente , el mundo para agradarnos mas  se nos presentó  envuelto en el mágico color rosa...


A w maju w tamtym już  roku odwiedziłiśmy z bratem i jego rodziną " nasz uniwersytet ",  teraz restauracja, centrum konferencyjne..etc...
Stoi przy uliczce Henryka Hahna, co jest bardzo miłe, pałac zadbany,  i tyle...a może aż tyle.

En mayo del  año pasado visitamos con mi  hermano y su familia "nuestra universidad" en Wiekszyce...hoy un restaurante, centro de reuniones sociales, comerciales etc...
Nos complació  el hecho que la calle al lado del palacio lleva el nombre de mi papa...







Opowieść Artenki z wizyty w Woli Sękowej można zobaczyć tu...
https://cudartenka.blogspot.com/2026/02/wycieczka-z-grazyna-do-ulra-w-woli.html


Pozdrawiam y saludos



czwartek, 29 stycznia 2026

Piękny skansen w Sanoku....El museo etnográfico en Sanok

      No proszę,  poniedziałek, więc wejście darmowe a tu przewodnik... jego wynajęcie kosztowne bo 140 zł ale ten rudzielec nie był zainteresowany, temperatury dobrze minusowe  i sloneczko grzeje, 

 A ciepełko jest bezcenne.

      Un lunes de bajas temperaturas, decidimos  visitar el museo  etnográfico  de arquitectura popular con la sede en Sanok, museo contiene  la mas  grande colección de objetos   relacionados con la vida  de los pueblitos del pasado lejano de Polonia. 

   Lunes es el día de entradas gratuitas, sin embargo el servicio de guias cuesta,  en el puesto  hubo uno de  ellos, pero este pelirojo no me prestó ninguna atención,  entendí ... el sol proporcianaba el calorcito muy agradable y ningun dinero podría hacer que el guia prestara atención a alguno de los turistas

                                                

odwrócił się i tyle

voltió su cabecita peliroja  y nada mas.


Jeszcze do ekipy przewodniczej należały dwa osobniki, mocny brunet i albinosowaty blondyn..ale co tam, słoneczko grzało  tak hojne,  że nic z tego ...

ruszam bez przewodnika .

Hubo dos mas representantes del equipo de  guias, un catire y un moreno, pero la situación se repitió..Ok..comencé el paseo sin ellos!!



Zaraz przy wejściu do skansenu   miasteczko galicyjskie...urocze, w białej pierzynce, 

A la entrada  al museo un pueblo de Galicia polaca, casitas típicas  rodean la placita, todo envuelto en  el manto blanco de nieve fresca., 

zdobne lodową biżuterią.

Con carámbanos  de adorno





Ale moją uwagę skupiłam na gołębiach, które trzepotały skrzydłami  zrywały się do lotu, przysiadały  tu i  tam

 Pero mi atención atrapó el revolteo de las palomas,




 
W miasteczku jak to w miasteczku, domy mieszkalne, fryzjer, piekarnia, stolarz, krawiec, zegarmistrz, sklep etc...wszystko jak to bywało w początkach XX  wieku.

Es una réplica deL pueblito de inicios del siglo XX.  con  casas de vivienda,  de panaderia,  sastre, carpintero, relojero, peluquero...



Malutka galeria sztuki też jest
Una pequeña galería el arte






Piekarnia ma milutką kawiarnię ze smakołykami chrupiącymi, świeżutkimi, prosto z pieca.. Trudno było nie spróbować.

La panadería hornea pancitos, pasteles,  dulces, se puede  degustar en el lugar, frescas, crocantes sabrosas, no pude resistirme.


    Skansen sanocki zajmije pierwsze miejsce w kraju jeżeli chodzi o ilośc zgromadzonych obiektów, położony na prawym brzegu Sanu , u stop Białej Góry wśród bardzo malowniczych pagórków.
    
Powstał w 1958 roku,  podzielono go na sektory gdzie umieszczono obiekty związane z kulturą  Bojków, Łemków, Pogórzan,  Dolinian 
Więc wchodzę w  scieżki , uliczki... zachwycają pięknie wyplecione płoty.

    El museo fue fundado en un  lugar muy favorecedor, a la orilla del río San, al pie  de la montaña  Biala Gora,  creado en el año 1958, el terreno fue dividido a los sectores destinados a diferentes etnias  de la región  , a  Los Boykos, Lemkos, a los pobladores  de  Pogorze y los llamados Dolinianie
Caminé en  los senderos y callecitas  admirada por esas lindas cercas tejidas de palitos.
...








Cerkiew grecko-katolicka  p.w. św.  Onufrego Pustelnika z Rosolina z 1750 roku.  sektor bojkowski

La iglesia ortodoxa greco - católica de Rosolin del año 1750,  en el sector de los Boykos










Kamienna Droga Krzyżowa rzeźbiarza ludowego  Tadeusza Śnieżka, tworzy ją 43 figur,  znajduje się wzdłuż  rosnącego tu lasu na  pograniczu sektorów łemkowskiego i pogórzańskiego.

Vía Crucis tallada en piedra realizada por  artista popular Tadeusz Sniezek,  la conforman  43 figuras puestas en el borde de un bosque.



 
Cerkiew z Ropek p.w, Narodzenia Bogurodzicy z zachodniej Łemkowszczyzny z 1801 roku.
Una tipica en sus características arquitectonicas iglesia ortodoxa  de los Lemkos del año 1801. ,
 



Dwót ze Święcan, sektor Pogórzan zachodnich,  z 1861 roku
La hacienda de la gente mas pudiente del año 1861.



Odlew lodowy   rynny.
 





Śliczny Nepomucen ze wsi Krajna koło Birczy z II połowy  XIX wieku .
Un lindo San Nepomuceno de la II mitad del siglo XIX.

 

 
Kościół z Bączala  Dolnego w sektorze Pogórzan Wschodnich z 1667 roku,
La iglesia católica del año 1667






Wnętrze plebanii. 
El interior de la casa parroquial




I tutaj znajduje się deskal Arkadiusza  Andrejkowa.
El mural de Andrejkow, un artista que pinta en  las paredes viejas  de madera, su popularidad crece día tras  día.


Kolorowe jagody kaliny,   posilały się nimi gile, przepiękny widok, niestety nie udało mi się im zrobić zdjęcia...😟
Un elemento de color, las fruticas rojas, que en tiempo de invierno proporcionan alimento para los pajaros.



A to San nad którym rozsiadł się skansen.
Y saliendo del museo el río San repleto de aguas..


pozdrawiam y saludos